بررسی نقش سازمان و مدیریت در بروز رفتارهای کاری انحرافی که هنجارهای سازمانی را دست خوش نوسانات قرار داده و باعث تهدید سلامت سازمان و کارکنانش می گردد، موضوعی مهم به شمار می رود. مطالعات صورت گرفته، این رفتارها را در طبقه های مختلف دسته بندی کرده است، از جمله انحراف فردی و سازمانی، انحراف سازنده و مخرب و انحراف تولیدی، مالی، سیاسی و تهاجم شخصی. به علاوه، در تحقیقات بسیاری، عوامل مرتبط با این رفتارها مورد بررسی قرار گرفته است (که قبلا مقاله دیگری با توجه به رفتارهای انحرافی به وسیله محققین فوق به چاپ رسیده است)، مانند عوامل فردی، گروهی، رهبری، سازمانی و مدیریتی و ... که در این تحقیق به مهم ترین عوامل سازمانی و مدیریتی به طور ویژه پرداخته شده است. در این راستا، یک جمعیت نمونه 40 نفری انتخاب گردیده و نظر آنها در مورد سه عامل فرهنگ، قوانین و ساختار پاداش و جبران خدمات مورد ارزیابی قرار گرفته که بر اساس آن، ضعف فرهنگی، بی عدالتی در قوانین و ساختار نامناسب پاداش و جبران خدمات به عنوان عوامل مهم در گرایش به سمت رفتارهای انحرافی اعلام شده است.

زمینه و هدف: اهمیت نقش مدرسه در فرآیند رشد روانی و اجتماعی و کیفیت زندگی نوجوانان، ضرورت مطالعه عمیق مدرسه را ضروری می نماید. تحقیق حاضر با هدف بررسی تاثیر جو مدرسه بر بزه کاری و رفتارهای انحرافی آنها در دانش آموزان متوسطه دوم ناحیه یک اراک انجام شده است. روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی بوده و از نظر روش علی می باشد. جامعه آماری این پژوهش تمامی دانش آموزان متوسطه دوم ناحیه یک اراک که تعداد آنها 700 نفر می باشد که با استناد به فرمول مورگان 248 نفر به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. داده مورد نیاز برای این پژوهش به وسیله پرسش نامه های جو عاطفی مدرسه و بزه کاری نوجوانان شیردل و همکاران (1393) جمع آوری گردید. روایی محتوایی با استفاده از نظرات صاحب نظران و کارشناسان خبره در زمینه موضوع مورد بررسی قرار گرفت. پایایی پرسش نامه نیز با روش آلفای کرونباخ 815/. بود. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش های آماری توصیفی و استنباطی (استفاده از روش رگرسیون) بهره گرفته شد. یافته ها: یافته ها نشان داد که جوعاطفی با میزان تاثیر 1/40، جو آموزشی با میزان تاثیر 9/53، جو تعادل جویی با میزان تاثیر 4/48، جو رویارویی با میزان تاثیر 6/53 و جو انتظاری با میزان تاثیر 6/56 بر میزان بزه کاری و رفتارهای انحرافی آنها در دانش آموزان متوسطه دوم ناحیه یک اراک تاثیرگذار است. نتیجه گیری: جو عاطفی به ادراک دانش آموزان مدرسه از وضعیت احساسی، روانی مدرسه اشاره دارد و هرچقدر دانش آموزان از اوضاع مناسب تری در مدرسه برخوردار باشند؛ بزه، کاهش پیدا می کند.

یکی از مباحث مهم مطرح شده در مدیریت سازمانی بررسی الگوهای کنترل، نظارت و مصونیت بخشی کارکنان و سرمایه انسانی از بروز رفتارهای کاری انحرافی که هنجارهای سازمانی را دست خوش تغییر قرار داده و باعث تهدید سلامت سازمان و کارکنانش می گردد، است. پرسش اساسی آن است که چه الگویی می تواند بالاترین دل بستگی، تعهد، رضایت، انگیزش و وجدان کاری را در تعامل متقابل سازمان و افراد فراهم آورد؟ در این تحقیق با رویکرد توصیفی اکتشافی، از روش کثرت گرایی روشمند دینامیکی دیالکتیکی با امتزاج روش های عام تحقیق و روش خاص تفسیر موضوعی استفاده شده است. یافته های حاصل از پژوهش بیانگر آن است که الگوی دینی تغییر نگرش به عنوان یک مکانیسم درونی، با افزایش ضریب تحول فکری و تعالی روحی، تعهد سازمانی و انگیزه کاری را به بالاترین مرحله می رساند درنتیجه ضریب خود حفاظتی کارکنان با افزایش دل بستگی و رضایت شغلی در مقابله با انحراف کاری سازمانی به حدی ارتقاء می یابد که فرهنگ کار در این الگو، سازمان را از یک محل کسب وکار، به صحنه عبادت، تقرب و مجاهدت الهی تبدل معنا می بخشد.

معضل رفتارهای کاری انحرافی و نیز بی توجهی به آن می تواند مانع رسیدن سازمان ها به اهداف آرمانی شود؛ از سویی اهمیت مدیران ارشد در در پیشبرد اهداف سازمانی و ملی و دامنه آثار نگرش ها، فعالیت ها و عملکرد آن ها بر کسی پوشیده نیست و از طرفی در کنار ضعف شخصیتی و توانمندی های شخصی برخی مدیران، در معرض حمله عوامل منحرف کننده داخلی و خارجی قرار گرفتن ایشان، هم بهره وری را کاهش داده و هم شاهد متحمل شدن ضربات سنگین ناشی از انحراف رفتار و عملکرد مدیران بوده­ایم. در این وضعیت، بیشتر پژوهش ها معطوف به عموم کارکنان شده و به مدیران و رفتارهای انحرافی ایشان بی توجهی شده است؛ لذا هدف این پژوهش شناسایی عوامل و زمینه ها و مقابله با رفتارهای مذکور می باشد. روش پژوهش، کیفی است و با استفاده از تحلیل مضمون وضعیت موجود تصویر شده است. در این امتداد، با 17 نفر از مدیران و خبرگان که به صورت گلوله برفی انتخاب شده بودند، مصاحبه نیمه ساختاریافته انجام پذیرفت و داده­ها پس از پیاده­سازی و کدگذاری، تحلیل شدند. از تحلیل مصاحبه­ها 432 کد، 60 مفهوم و 14 مقوله فرعی و 2 مقوله اصلی ظهور یافت که "ضعف در فرایندهای منابع انسانی" به عنوان مهم ترین مقوله فرعی معرفی شد. خانواده مدیر، انحراف سیاسی، اولویت به تعصبات، سقوط در دام اقتصادی، شاکله ذهنی، ویژگی های اختصاصی و ذاتی مدیر، دریافت هدایا و پورسانت، ارتباطات با همکاران سمی، ضعف قانون و مجری قانون، فرهنگ جامعه، مشکلات اقتصادی و معیشتی، نفوذ بین المللی و چالش­های نهادهای نظارتی، 13 مقوله دیگر هستند. نتیجه اینکه باید شایسته محوری و نظام مندسازی به عنوان دو موضوع مهم در راستای حذف بستر انحراف و کاهش رفتارهای انحرافی به شمار آیند و با تشکیل شورای صیانت از شایسته سالاری و طراحی و بهره­برداری از سامانه جامع مدیران ارشد در کنار سایر پیشنهادهایی که در انتهای مقاله ارائه شد، خلأهای موجود برطرف گردد.

زمینه: این پژوهش با هدف بررسی نقش میانجی وفاداری سازمانی در رابطه بین اخلاقی کاری اسلامی با رفتارهای انحرافی در محیط کار در یکی از شرکتهای وابسته به وزارت نفت در شهر اصفهان به مرحله اجرا درآمد.روش کار: برای دستیابی به اهداف پژوهش 311 نفر از کارکنان شرکت مذکور به شیوه تصادفی ساده برای پاسخگویی به پرسشنامه های پژوهش انتخاب شدند. گروه نمونه پژوهش به پرسشنامه های 15 سوالی اخلاق کاری اسلامی (با دو زیرمقیاس کار دقیق و انسان دوستانه با 8 سوال و استقلال و سودمندی اجتماعی با 7 سوال)، وفاداری سازمانی با 7 سوال و رفتارهای انحرافی در محیط کار با 12 سوال پاسخ دادند. داده های حاصل از پرسشنامه های پژوهش با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون، الگو سازی معادله ساختاری و تحلیل رگرسیون میانجی مورد تحلیل قرار گرفتند.یافته ها: یافته های حاصل از تحلیل داده ها نشان دادند که اخلاق کاری اسلامی با وفاداری سازمانی (r=0.616) و رفتارهای انحرافی در محیط کار (r=-0.213) دارای رابطه معنادار (P<0.01)، وفاداری سازمانی نیز با رفتارهای انحرافی دارای رابطه معکوس و معنادار (r=-0.318) بود. نتایج الگوسازی معادله ساختاری و تحلیل رگرسیون میانجی نشان داد که وفاداری سازمانی نقش میانجی را در رابطه اخلاق کاری اسلامی با رفتارهای انحرافی در محیط کار ایفا می کند.نتیجه گیری: نتایج این تحقیق حاکی از آن است که اخلاق کاری اسلامی ابتدا باعث تقویت وفاداری سازمانی می شود و سپس وفاداری سازمانی موجبات تضعیف رفتارهای انحرافی در محیط کار را فراهم می کند.

مقدمه: ظهور رفتارهای منفعت طلبانه در سازمان های دولتی باعث ایجاد محیط کاری تفرقه افکن و مخرب خواهد شد و آثار منفی فزاینده ای بر سازمان دارد. یکی از مهمترین گونه از این رفتارها، رفتارهای سیاسی مدیران است که واکنش های منفی کارکنان را به همراه داشته و منجر به افزایش هزینه های سازمانی می گردد. روش: این تحقیق بر اساس هدف، کاربردی و بر اساس ماهیت روش یک تحقیق توصیفی-پیمایشی می باشد. برای انتخاب نمونه تحقیق با استفاده از جدول مورگان تعداد 306 نفر از یکی از سازمان های نظامی و بر اساس روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شده اند. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه های استاندارد می باشد. روایی محتوایی پرسشنامه های تحقیق توسط اساتید خبره و پایایی آنها نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ مورد تایید قرار گرفت. برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار لیزرل استفاده شده است. یافته ها: نتایج نشان دادند که رفتارهای سیاسی مدیران بر بروز رفتارهای انحرافی کارکنان تاثیر معناداری دارند. و الگوسازی معادلات ساختاری توسط نرم افزار لیزرل نشان داد که پارتی بازی مدیران (84/0)، تشکیل ایتلاف مدیران (80/0)، تمایل به کنترل مدیران (73/0) و عدم مراعات مدیران (78/0) بر بروز رفتارهای انحرافی کارکنان دارای تاثیر مستقیم، مثبت و معناداری می باشند. نتیجه گیری: رفتارهای سیاسی مدیران، عواقب ناخوشایند و منفی برای سازمان ها بدنبال دارد منجر به کاهش بهره وری کارکنان، ترک خدمت، بی انگیزگی و. . . آنان خواهد شد لذا برای پرهیز از رفتارهای سیاسی در سازمان، بایستی مدیران به تدوین اصول و الزامات اخلاقی بصورت دقیق و شفاف مبادرت کنند.

این پژوهش در پی بررسی نقش واسط پایبندی سازمانی کارکنان در رابطه بین تعلق خاطر کاری و سرمایه های روان شناختی بر رفتارهای انحرافی در محیط کار آنان و همچنین بررسی اثر تعدیل گر سن کارکنان در رابطه بین پایبندی سازمانی و رفتارهای انحرافی در محیط کار است. پژوهش حاضر در نمونه ای شامل 522 نفر از کارکنان مناطق سیزده گانه شهرداری مشهد، به وسیله پرسشنامه ای مبتنی بر 67 سوال انجام شد. روایی سازه های پرسشنامه با استفاده از تکنیک تحلیل عاملی تاییدی و نرم افزار AMOS مورد ارزیابی قرار گرفت. انسجام درونی ابزارهای مورداستفاده با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ ارزیابی شد. نتایج نشان داد افزایش سرمایه های روان شناختی و پایبندی سازمانی کارکنان باعث کاهش بروز رفتارهای انحرافی در محیط کار می شود، همچنین با افزایش سرمایه های روان شناختی در این کارکنان، سطح تعلق خاطر کاری آنان نیز افزایش می یابد. کارکنانی که تعلق خاطر کاری و سرمایه های روان شناختی بالاتری دارند و همچنین کارکنانی که دارای سن بیشتر از 40 سال هستند، به سازمان خود بیشتر پایبند بوده و تمایل کمتری به بروز رفتارهای انحرافی در محیط کار دارند.